Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Legio II Adiutrix</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Legio_II_Adiutrix"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Legio_II_Adiutrix rootpage-Legio_II_Adiutrix skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Legio II Adiutrix</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">
<p>Die <b>Legio II Adiutrix</b> („die Helferin“) war eine <a href="R%C3%B6mische_Legion" title="Römische Legion">Legion</a> der römischen Armee, die von Kaiser <a href="Vespasian" title="Vespasian">Vespasian</a> im Jahr 70 n.&nbsp;Chr. aus <a href="R%C3%B6mische_Marine" title="Römische Marine">Flotteneinheiten</a> in <a href="Ravenna" title="Ravenna">Ravenna</a> aufgestellt wurde. Später besaß sie für Jahrhunderte im niederpannonischen <i><a href="Aquincum" title="Aquincum">Aquincum</a></i> (Budapest) ihr Hauptquartier. Berichte über die Truppe reichen an der <a href="Rhein" title="Rhein">Rheingrenze</a> bis in das 4.&nbsp;Jahrhundert. Die Symbole der Legion waren ein <i>Capricorn</i><sup id="cite_ref-jona_1-0" class="reference"><a href="#cite_note-jona-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> (mythologische Gestalt: halb Steinbock, halb Fisch) oder Eber<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> und <a href="Pegasos_(Mythologie)" title="Pegasos (Mythologie)">Pegasus</a>. Die Legion wurde mehrfach durch ehrende Beinamen ausgezeichnet: Legio II Adiutrix <i>ter Pia ter Fidelis Constans</i><sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> („dreimal treu, dreimal ergeben und beständig“).
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Geschichte_der_Legion">Geschichte der Legion</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Vierkaiserjahr_und_Flavische_Dynastie">Vierkaiserjahr und Flavische Dynastie</h3></div>

<p>Zunächst wurde die Legion in <i><a href="Ulpia_Noviomagus_Batavorum" title="Ulpia Noviomagus Batavorum">Ulpia Noviomagus Batavorum</a></i> (<a href="Nijmegen" title="Nijmegen">Nijmegen</a>) in <a href="Germania_inferior" title="Germania inferior">Germania inferior</a> stationiert. Die erste Aufgabe der <i>II Adiutrix</i> war die Niederschlagung des <a href="Bataveraufstand" title="Bataveraufstand">Bataveraufstandes</a>. Zu diesem Zweck wurde sie wohl überhaupt gebildet: Nach dem Bürgerkrieg des <a href="Vierkaiserjahr" title="Vierkaiserjahr">Vierkaiserjahres</a> fehlte es zeitweilig an regulären Truppen, weshalb man zu der Notmaßnahme griff, Flottensoldaten zu Legionären zu machen. Nach der Niederschlagung der Rebellion wurde die <i>II Adiutrix</i> im Jahr 71 von der <i><a href="Legio_X_Gemina" title="Legio X Gemina">Legio X Gemina</a></i> abgelöst und folgte ihrem Feldherrn <a href="Quintus_Petillius_Cerialis" title="Quintus Petillius Cerialis">Quintus Petillius Cerialis</a> nach <a href="Britannien" title="Britannien">Britannien</a>, um dort den Aufstand der <a href="Briganten" title="Briganten">Briganten</a> unter deren König <a href="Venutius" title="Venutius">Venutius</a> niederzuschlagen. Sie war vermutlich zunächst in <i><a href="Lindum_Colonia" title="Lindum Colonia">Lindum Colonia</a></i> (<a href="Lincoln_(Lincolnshire)" title="Lincoln (Lincolnshire)">Lincoln</a>) stationiert, wo sie die <i><a href="Legio_VIIII_Hispana" title="Legio VIIII Hispana">Legio VIIII Hispana</a></i><sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> ablöste. In den nächsten Jahren blieb die <i>II Adiutrix</i> auf den britischen Inseln, um von ihrem <a href="R%C3%B6misches_Milit%C3%A4rlager#Standlager,_Garnisonen" title="Römisches Militärlager">Basislager</a>, das um 78 n.&nbsp;Chr.<sup id="cite_ref-tony228_5-0" class="reference"><a href="#cite_note-tony228-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> wahrscheinlich nach <i>Deva</i> (<a href="Chester" title="Chester">Chester</a>) verlegt wurde, rebellische Stämme in <a href="Wales" title="Wales">Wales</a> zu unterwerfen. An der Unterwerfung der <a href="Ordovicer" title="Ordovicer">Ordovicer</a> und der Besetzung der Insel <i>Mona</i> (<a href="Anglesey" title="Anglesey">Anglesey</a>) war die Legion direkt beteiligt. Später, als der Statthalter <a href="Gnaeus_Iulius_Agricola" title="Gnaeus Iulius Agricola">Gnaeus Iulius Agricola</a> versuchte, <a href="Schottland" title="Schottland">Schottland</a> zu erobern, scheint sie als Reserve in Wales geblieben zu sein.<sup id="cite_ref-jona_1-1" class="reference"><a href="#cite_note-jona-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Möglicherweise war die Legion seit 83/84<sup id="cite_ref-tony228_5-1" class="reference"><a href="#cite_note-tony228-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> kurzzeitig im schottischen <i><a href="Legionslager_Inchtuthil" title="Legionslager Inchtuthil">Pinnata Castra</a></i> (Inchtuthil) am Fluss <a href="Tay" class="mw-redirect" title="Tay">Tay</a> stationiert, bevor sie im Jahr 87 in den östlichen Donauraum beordert wurde. Dort kam sie vielleicht im <a href="Moesia" title="Moesia">mösischen</a> <i>Acumincum</i> (am Zusammenfluss von Theiss und Donau) oder in <i><a href="Sirmium" title="Sirmium">Sirmium</a></i> (Sremska Mitrovica) in Garnison, um an den <a href="Dakerkriege" title="Dakerkriege">Dakerkriegen</a> des Kaisers <a href="Domitian" title="Domitian">Domitian</a> (81–96) teilzunehmen.<sup id="cite_ref-jona_1-2" class="reference"><a href="#cite_note-jona-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Die Verlegung der Truppe während der letzten Regierungsjahre Domitians nach Mösien ist jedoch wissenschaftlich bestreitbar.<sup id="cite_ref-Nagy_1986_379_6-0" class="reference"><a href="#cite_note-Nagy_1986_379-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Unter dem Feldherrn <a href="Lucius_Tettius_Iulianus" title="Lucius Tettius Iulianus">Lucius Tettius Iulianus</a> nahm die Legion im Jahr 88 an der <a href="Schlacht_von_Tapae" title="Schlacht von Tapae">Schlacht von Tapae</a> teil.<sup id="cite_ref-7" class="reference"><a href="#cite_note-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Wohl schon 94, sicherlich aber 95 führte der spätere Kaiser <a href="Hadrian_(Kaiser)" title="Hadrian (Kaiser)">Hadrian</a> (117–138) sein erstes <a href="Milit%C3%A4rtribun" title="Militärtribun">Militärtribunat</a> in der Legion.<sup id="cite_ref-Nagy_1986_379_6-1" class="reference"><a href="#cite_note-Nagy_1986_379-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> In dieser Zeit diente dort auch <a href="Quintus_Marcius_Turbo" title="Quintus Marcius Turbo">Quintus Marcius Turbo</a>, der spätere Statthalter von Pannonien (117–118), als <a href="Centurio" title="Centurio">Centurio</a>.<sup id="cite_ref-jona_1-3" class="reference"><a href="#cite_note-jona-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Adoptivkaiser_und_Antoninische_Dynastie">Adoptivkaiser und Antoninische Dynastie</h3></div>
<p>Während <a href="Trajan" title="Trajan">Trajans</a> Dakerkriegen in den Jahren 101 bis 106 waren die <i>Legio II Adiutrix</i> und die <i><a href="Legio_IIII_Flavia_Felix" title="Legio IIII Flavia Felix">Legio IIII Flavia Felix</a></i> in <i><a href="Singidunum" title="Singidunum">Singidunum</a></i> (Belgrad) stationiert. Danach wurde die Legion in die <a href="Pannonien" title="Pannonien">niederpannonische</a> Provinzhauptstadt <i><a href="Aquincum" title="Aquincum">Aquincum</a></i> (Budapest) verlegt. Dort erhielt sie für die nächsten Jahrhunderten ihr Hauptquartier. Der Statthalter Quintus Marcius Turbo führte mit der <i>II Adiutrix</i> einen von Kaiser Hadrian geführten Feldzug, der im Herbst 117 in Niedermösien begann und 118 erfolgreichen abgeschossen werden konnte.<sup id="cite_ref-Paul_Lambrechts_1961_8-0" class="reference"><a href="#cite_note-Paul_Lambrechts_1961-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Die Gegner waren insbesondere die in der <a href="Gro%C3%9Fe_Ungarische_Tiefebene" title="Große Ungarische Tiefebene">Großen Ungarischen Tiefebene</a> lebenden <a href="Jazygen" title="Jazygen">Jazygen</a>, die sich mit ihrem <a href="Sarmaten" title="Sarmaten">sarmatischen</a> Brudervolk, den Roxolanen, verbündet hatten, um ab Anfang 117 römisches Grenzgebiet in Dakien anzugreifen.<sup id="cite_ref-9" class="reference"><a href="#cite_note-9"><span class="cite-bracket">[</span>9<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Die Ursache für diese anhaltenden Spannungen lag noch in der vorrömischen Zeit Dakiens. Dessen letzter König, <a href="Decebalus" title="Decebalus">Decebalus</a>, hatte den Jazygen ihre östliche Gebiete entrissen.<sup id="cite_ref-10" class="reference"><a href="#cite_note-10"><span class="cite-bracket">[</span>10<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Auf der Seite Roms waren die Jazygen daher in den Krieg gegen Dakien gezogen. Doch entgegen den zuvor gemachten Versprechungen der Römer, erhielten die Sarmaten ihre Gebiete nach dem Sieg nicht wieder zurück,<sup id="cite_ref-11" class="reference"><a href="#cite_note-11"><span class="cite-bracket">[</span>11<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> was diese in der Folge mit mehreren Rachefeldzügen gegen Dakien beantworteten. Noch bis weit in das 4.&nbsp;Jahrhundert blieben die Jazygen auch entlang der pannonischen Donaugrenze die gefährlichsten Gegner der dortigen römischen Provinzen.
</p>

<p>Das am nordpannonischen Donaulimes gelegene Holz-Erde-Kastell <i>Ulcisia Castra</i> („Wolfslager“, <a href="Kastell_Szentendre" title="Kastell Szentendre">Kastell Szentendre</a>) wurde wahrscheinlich in <a href="Trajan" title="Trajan">spättrajanischer</a> Zeit von der <i>Cohors I Thracum</i> („1. Kohorte der Thraker“) sowie einer Bauabteilung der <i>Legio II Adiutrix</i> in ein Steinkastell umgebaut.<sup id="cite_ref-Soproni_1978.68_12-0" class="reference"><a href="#cite_note-Soproni_1978.68-12"><span class="cite-bracket">[</span>12<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>

<p>Auch zivile Tätigkeiten, wie zum Beispiel der Bau eines öffentlichen Gebäudes in <i><a href="Kastell_Mursa" title="Kastell Mursa">Mursa</a></i> (<a href="Osijek" title="Osijek">Osijek</a>) oder Verwaltungsaufgaben am Sitz des Statthalters, wurden von Angehörigen der Legion ausgeführt. Während der Herrschaft des <a href="Antoninus_Pius" title="Antoninus Pius">Antoninus Pius</a> (138–161) war die Lage an der Donau weitgehend ruhig, sodass eine <i><a href="Vexillation" title="Vexillation">Vexillatio</a></i> (Abteilung) auf den afrikanischen Kontinent nach <i>Mauretania</i> verlegt wurde, um gegen die Mauren zu kämpfen. Im weiteren Verlauf des 2.&nbsp;und 3.&nbsp;Jahrhunderts scheint die Hauptlast der Kämpfe auf der <i>Legio II Adiutrix</i> und den zahlreichen <a href="Auxiliartruppen" title="Auxiliartruppen">Auxiliartruppen</a> gelegen zu haben, während die <i>Flavia Felix</i> als Reserve diente. So wurde die <i>II Adiutrix</i> unter Kaiser <a href="Lucius_Verus" title="Lucius Verus">Lucius Verus</a> (162–166) in <i>Aquincum</i> bei einer dieser Gelegenheiten durch Vexillationen der <i>Legio IIII Flavia Felix</i> abgelöst<sup id="cite_ref-13" class="reference"><a href="#cite_note-13"><span class="cite-bracket">[</span>13<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> und nach Osten verlegt, um unter dem Befehl des Legaten <a href="Quintus_Antistius_Adventus_Postumius_Aquilinus" title="Quintus Antistius Adventus Postumius Aquilinus">Quintus Antistius Adventus Postumius Aquilinus</a><sup id="cite_ref-14" class="reference"><a href="#cite_note-14"><span class="cite-bracket">[</span>14<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> am <a href="Partherkrieg_des_Lucius_Verus" title="Partherkrieg des Lucius Verus">Partherfeldzug</a> teilzunehmen. Während der <a href="Markomannenkriege" title="Markomannenkriege">Markomannenkriege</a> des Kaisers <a href="Mark_Aurel" title="Mark Aurel">Mark Aurel</a> (161–180) erlitt die Legion so große Verluste, dass sie durch Teile der afrikanischen <a href="Legio_III_Augusta" title="Legio III Augusta">Legio III Augusta</a> aufgefrischt werden musste. Im Winter 179/180 überwinterte <a href="Marcus_Valerius_Maximianus" title="Marcus Valerius Maximianus">Marcus Valerius Maximianus</a> mit einigen Truppenkontingenten der <i>II Adiutrix</i> bei <i>Laugaricio</i> (<a href="Tren%C4%8D%C3%ADn" title="Trenčín">Trenčín</a>) in der heutigen <a href="Slowakei" title="Slowakei">Slowakei</a>.<sup id="cite_ref-jona_1-4" class="reference"><a href="#cite_note-jona-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> <a href="Lucius_Artorius_Castus" title="Lucius Artorius Castus">Lucius Artorius Castus</a>, den man für das historische Vorbild des legendären Königs <a href="Artus" title="Artus">Artus</a> halten, diente um 170 als Centurio in dieser Legion.<sup id="cite_ref-15" class="reference"><a href="#cite_note-15"><span class="cite-bracket">[</span>15<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Zweites_Vierkaiserjahr_und_Severer">Zweites Vierkaiserjahr und Severer</h3></div>
<p>Im <a href="Zweites_Vierkaiserjahr" title="Zweites Vierkaiserjahr">zweiten Vierkaiserjahr</a> 193 unterstützte die <i>II Adiutrix</i> <a href="Septimius_Severus" title="Septimius Severus">Septimius Severus</a> (193–211), den Statthalter der <i>Pannonia superior</i>, auf seinem Weg auf den Thron. In den Jahren 193/194 nahm sie vermutlich am Feldzug gegen den Usurpator <a href="Pescennius_Niger" title="Pescennius Niger">Pescennius Niger</a> in <a href="Thrakien_(Landschaft)" title="Thrakien (Landschaft)">Thrakien</a> und <a href="Kleinasien" title="Kleinasien">Kleinasien</a>, sowie an den Partherkriegen 195 und 197/198 teil.<sup id="cite_ref-jona_1-5" class="reference"><a href="#cite_note-jona-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Im Jahr 202 kehrte die Legion nach <i>Aquincum</i> zurück.<sup id="cite_ref-16" class="reference"><a href="#cite_note-16"><span class="cite-bracket">[</span>16<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Die Legion oder zumindest <a href="Vexillation" title="Vexillation">Vexillationem</a> (<a href="Detachement" title="Detachement">Detachements</a>) von ihr nahmen 213 an den Feldzügen <a href="Caracalla" title="Caracalla">Caracallas</a> (211–217) gegen die <a href="Alamannen" title="Alamannen">Alamannen</a> und 214 bis 217 gegen die <a href="Parther" title="Parther">Parther</a> teil. Zu dieser Zeit baute die Legion eine Straße von <i>Singidunum</i> (Belgrad) nach <i>Aquincum</i> (Budapest).<sup id="cite_ref-jona_1-6" class="reference"><a href="#cite_note-jona-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Abteilungen der Legion waren im 3.&nbsp;Jahrhundert nahe dem <a href="Donauknie" title="Donauknie">Donauknie</a> in <i>Cirpi</i> (<a href="Kastell_Dunabogd%C3%A1ny" title="Kastell Dunabogdány">Kastell Dunabogdány</a>)<sup id="cite_ref-17" class="reference"><a href="#cite_note-17"><span class="cite-bracket">[</span>17<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> und offensichtlich auch im <a href="Burgus_Szentendre-Hunka" title="Burgus Szentendre-Hunka">Burgus Szentendre-Hunka</a><sup id="cite_ref-18" class="reference"><a href="#cite_note-18"><span class="cite-bracket">[</span>18<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> stationiert.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Soldatenkaiser">Soldatenkaiser</h3></div>

<p>238 war die Legion wohl am Feldzug <a href="Gordian_III." title="Gordian III.">Gordians III.</a> (238–244) gegen das <a href="Sassanidenreich" title="Sassanidenreich">Sassanidenreich</a> beteiligt. Am <a href="Daker" title="Daker">Dakerkrieg</a> des Kaisers <a href="Philippus_Arabs" title="Philippus Arabs">Philippus Arabs</a> (244–249) nahm die <i>Legio II Adiutrix</i> gemeinsam mit der <a href="Legio_II_Italica" title="Legio II Italica">Legio II Italica</a> teil.<sup id="cite_ref-jona_1-7" class="reference"><a href="#cite_note-jona-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> <a href="Gallienus" title="Gallienus">Gallienus</a> (253–268) ehrte die Legion durch Münzprägungen.<sup id="cite_ref-19" class="reference"><a href="#cite_note-19"><span class="cite-bracket">[</span>19<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Im Jahr 268 baute die <i>Legio II Adiutrix Claudiana</i> unter ihrem <i>praefectus</i> Aurelius Frontinus die <i>Thermae maiores</i> („Große Thermen“) in <i>Aquincum</i> wieder auf.<sup id="cite_ref-20" class="reference"><a href="#cite_note-20"><span class="cite-bracket">[</span>20<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Sie kämpfte für <a href="Claudius_Gothicus" title="Claudius Gothicus">Claudius Gothicus</a> 269 gegen die <a href="Westgoten" class="mw-redirect" title="Westgoten">Westgoten</a>.<sup id="cite_ref-jona_1-8" class="reference"><a href="#cite_note-jona-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Spätantike"><span id="Sp.C3.A4tantike"></span>Spätantike</h3></div>
<p>Eine <i>vexillatio</i> war zur Zeit des <a href="Constantius_I." title="Constantius I.">Constantius I.</a> (293–306) in <a href="Mogontiacum" title="Mogontiacum">Mogontiacum</a> (<a href="Mainz" title="Mainz">Mainz</a>) stationiert.<sup id="cite_ref-jona_1-9" class="reference"><a href="#cite_note-jona-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Wohl um 395 wurden die <i>Acincenses</i>, benannt nach dem Garnisonsort <i>Aquincum</i>, aus der Legion herausgelöst und als <i>Pseudocomitatenses</i> dem <i>magister equitum Galliarum</i> bzw. als <i>Milites</i> dem <a href="Dux_Mogontiacensis" title="Dux Mogontiacensis">Dux Mogontiacensis</a> unterstellt.<sup id="cite_ref-21" class="reference"><a href="#cite_note-21"><span class="cite-bracket">[</span>21<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Ab dem späten 4.&nbsp;Jahrhundert unterstand die <i>II Adiutrix</i> als <a href="Limitanei" title="Limitanei">Limitanei</a> (Grenzheer) dem <a href="Dux_Valeriae_ripensis" title="Dux Valeriae ripensis">Dux Valeriae ripensis</a> (Westungarn) und war unter jeweils einem <i>praefectus</i> auf die Standorte <i>Alisca</i> (vielleicht im vermuteten <a href="Kastell_Szeksz%C3%A1rd" title="Kastell Szekszárd">Kastell Szekszárd</a> oder im nahen <a href="Kastell_Alisca" title="Kastell Alisca">Kastell Őcsény-Szigetpuszta</a>), <i>Florentia</i> (<a href="Kastell_Dunaszekcs%C5%91" title="Kastell Dunaszekcső">Kastell Dunaszekcső</a>), <i>Aquincum</i> (Budapest), <i>Tautantus/Teutanus</i>, <i>Cirpi</i> (Kastell Dunabogdány) und <i>Lussonium</i> (<a href="Kastell_Lussonium" title="Kastell Lussonium">Kastell Dunakömlőd</a>) aufgeteilt.<sup id="cite_ref-22" class="reference"><a href="#cite_note-22"><span class="cite-bracket">[</span>22<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Angehörige_der_Legion"><span id="Angeh.C3.B6rige_der_Legion"></span>Angehörige der Legion</h2></div>
<div class="hauptartikel" role="navigation"><span class="hauptartikel-pfeil" title="siehe" aria-hidden="true" role="presentation">→&nbsp;</span><i><span class="hauptartikel-text">Hauptartikel</span>: <a href="Liste_von_Angeh%C3%B6rigen_der_Legio_II_Adiutrix" title="Liste von Angehörigen der Legio II Adiutrix">Liste von Angehörigen der Legio II Adiutrix</a></i></div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li><a href="Emil_Ritterling" title="Emil Ritterling">Emil Ritterling</a>: <i>Legio (II Adiutrix).</i> In: <i><a href="Paulys_Realencyclop%C3%A4die_der_classischen_Altertumswissenschaft" title="Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft">Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft</a></i> (RE). Band XII,2, Stuttgart 1925, Sp.&nbsp;1437–1456.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><div class="noresize noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Commons"></span></span></div><b><span class=""><a class="external text" href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Legio_II_Adiutrix?uselang=de"><span lang="en">Commons</span>: Legio II Adiutrix</a></span></b>&nbsp;– Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien</div>
<ul><li>Jona Lendering: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.livius.org/articles/legion/legio-ii-adiutrix/"><i>Legio II Adiutrix.</i></a> In: <i><a href="Livius.org" title="Livius.org">Livius.org</a></i> (englisch)</li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.imperiumromanum.com/militaer/heer/legionen02_01.htm">Legio II Adiutrix</a> bei imperiumromanum.com</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-jona-1"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-jona_1-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-jona_1-1">b</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-jona_1-2">c</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-jona_1-3">d</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-jona_1-4">e</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-jona_1-5">f</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-jona_1-6">g</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-jona_1-7">h</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-jona_1-8">i</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-jona_1-9">j</a></sup></span> <span class="reference-text">Jona Lendering: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.livius.org/articles/legion/legio-ii-adiutrix/"><i>Legio II Adiutrix.</i></a> In: <i><a href="Livius.org" title="Livius.org">Livius.org</a></i> (englisch).</span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">Yann Le Bohec: <i>Die römische Armee von Augustus zu Konstantin d. Gr.</i> Steiner, Stuttgart 1993, ISBN 3-515-06300-5, S. 286.</span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text"><i><a href="L%E2%80%99Ann%C3%A9e_%C3%A9pigraphique" title="L’Année épigraphique">AE</a></i> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=AE+1953%2C+00012&amp;r_sortierung=Belegstelle">1953, 12</a>.</span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Anthony_R._Birley" title="Anthony R. Birley">Anthony R. Birley</a>: <i>The Roman government of Britain.</i> Oxford University Press, Oxford u. a. 2005, ISBN 0-19-925237-8, S. 67.</span>
</li>
<li id="cite_note-tony228-5"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-tony228_5-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-tony228_5-1">b</a></sup></span> <span class="reference-text">Anthony R. Birley: <i>The Roman government of Britain.</i> Oxford University Press, Oxford u. a. 2005, ISBN 0-19-925237-8, S. 228.</span>
</li>
<li id="cite_note-Nagy_1986_379-6"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-Nagy_1986_379_6-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-Nagy_1986_379_6-1">b</a></sup></span> <span class="reference-text">Tibor Nagy: <i>Traian und Pannonien. Ein Beitrag zur Geschichte Pannoniens.</i> In: <i>Studien zu den Militärgrenzen Roms III.</i> 13. Internationaler Limeskongreß, Landesdenkmalamt Baden-Württemberg, Aalen 1983. Konrad Theiss Verlag, Stuttgart 1986. ISBN 3-8062-0776-3. S.&nbsp;377–383; hier S.&nbsp;379.</span>
</li>
<li id="cite_note-7"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-7">↑</a></span> <span class="reference-text">Graham Webster: <i>The Roman Imperial Army. Of the first and second centuries A.D.</i> 3. Auflage. University of Oklahoma Press, Norman OK 1998, ISBN 0-8061-3000-8, S. 52.</span>
</li>
<li id="cite_note-Paul_Lambrechts_1961-8"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-Paul_Lambrechts_1961_8-0">↑</a></span> <span class="reference-text">Paul Lambrechts, u. a. (Hrsg.): <i>Abriß der Geschichte antiker Randkulturen.</i> Oldenbourg-Verlag, München 1961. S. 141.</span>
</li>
<li id="cite_note-9"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-9">↑</a></span> <span class="reference-text">Jörg Fündling: <i>Kommentar zur Vita Hadriani der Historia Augusta</i> (= Antiquitas. Reihe 4: Beiträge zur Historia-Augusta-Forschung. Serie 3: Kommentare; Bd. 4.1, 4.2). 2 Bde., Habelt, Bonn 2006, ISBN 978-3-7749-3390-3. S.&nbsp;405.</span>
</li>
<li id="cite_note-10"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-10">↑</a></span> <span class="reference-text">Chr. M. Danov: <i>Die Thraker auf dem Ostbalkan.</i> In: <i>Aufstieg und Niedergang der römischen Welt.</i> Walter de Gruyter, Berlin 1979. ISBN 3-11-006875-3. S.&nbsp;169.</span>
</li>
<li id="cite_note-11"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-11">↑</a></span> <span class="reference-text">Karl Strobel: <i>Untersuchungen zu den Dakerkriegen Trajans. Studien zur Geschichte des mittleren und unteren Donauraumes in der Hohen Kaiserzeit</i>. Habelt, Bonn 1984 (Antiquitas, Reihe 1, 33). ISBN 3-7749-2021-4, S.&nbsp;205.</span>
</li>
<li id="cite_note-Soproni_1978.68-12"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-Soproni_1978.68_12-0">↑</a></span> <span class="reference-text">Sándor Soproni: <i>Der spätrömische Limes zwischen Esztergom und Szentendre.</i> Akadémiai Kiadó. Budapest 1978, ISBN 963-05-1307-2, S.&nbsp;68.</span>
</li>
<li id="cite_note-13"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-13">↑</a></span> <span class="reference-text">András Mócsy: <i>Pannonia and Upper Moesia. A history of the middle Danube provinces of the Roman empire.</i> Routledge, 1974, ISBN 0-7100-7714-9, S. 99.</span>
</li>
<li id="cite_note-14"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-14">↑</a></span> <span class="reference-text"><i><a href="L%E2%80%99Ann%C3%A9e_%C3%A9pigraphique" title="L’Année épigraphique">AE</a></i> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=AE+1893%2C+00088&amp;r_sortierung=Belegstelle">1893, 88</a>.</span>
</li>
<li id="cite_note-15"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-15">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Corpus_Inscriptionum_Latinarum" title="Corpus Inscriptionum Latinarum"><i>CIL</i></a> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+03%2C+01919&amp;r_sortierung=Belegstelle">3, 1919</a>.</span>
</li>
<li id="cite_note-16"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-16">↑</a></span> <span class="reference-text">Claude Lepelley (Hrsg.): <i>Rom und das Reich in der Hohen Kaiserzeit.</i> Band 2: <i>Die Regionen des Reiches.</i> de Gruyter, München 2001, ISBN 3-598-77449-4, S. 296.</span>
</li>
<li id="cite_note-17"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-17">↑</a></span> <span class="reference-text"><i><a href="L%E2%80%99Ann%C3%A9e_%C3%A9pigraphique" title="L’Année épigraphique">AE</a></i> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=AE+1982%2C+00800&amp;r_sortierung=Belegstelle">1982, 800</a> = <i>AE</i> 1983, 776c (<a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.ubi-erat-lupa.org/imagelink/index.php?Nr=9608">Abbildung</a>).</span>
</li>
<li id="cite_note-18"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-18">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Corpus_Inscriptionum_Latinarum" title="Corpus Inscriptionum Latinarum"><i>CIL</i></a> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+03%2C+03742&amp;r_sortierung=Belegstelle">3, 3742</a>.</span>
</li>
<li id="cite_note-19"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-19">↑</a></span> <span class="reference-text">Yann Le Bohec: <i>Die römische Armee von Augustus zu Konstantin d. Gr.</i> Steiner, Stuttgart 1993, ISBN 3-515-06300-5, S. 225.</span>
</li>
<li id="cite_note-20"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-20">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Corpus_Inscriptionum_Latinarum" title="Corpus Inscriptionum Latinarum"><i>CIL</i></a> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+03%2C+03525&amp;r_sortierung=Belegstelle">3, 3525</a>.</span>
</li>
<li id="cite_note-21"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-21">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="J%C3%BCrgen_Oldenstein" title="Jürgen Oldenstein">Jürgen Oldenstein</a>: <i>Kastell Alzey. Archäologische Untersuchungen im spätrömischen Lager und Studien zur Grenzverteidigung im Mainzer Dukat.</i> Habilitationsschrift, Universität Mainz 1992, S.&nbsp;298–299 <a href="Digital_Object_Identifier" title="Digital Object Identifier">doi</a>:<span class="uri-handle" style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://doi.org/10.25358/openscience-4527">10.25358/openscience-4527</a></span>.</span>
</li>
<li id="cite_note-22"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-22">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Notitia_dignitatum" title="Notitia dignitatum">Notitia dignitatum</a> Occ. XXXIII.</span>
</li>
</ol>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r260755238">
/* start https://de.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output div.klappleiste{border:1px solid var(--dewiki-rahmenfarbe1);clear:both;font-size:95%;box-sizing:border-box;margin-top:1.5em;padding:2px}.mw-parser-output div.klappleiste:after{clear:both;content:"";display:block}.mw-parser-output div.klappleiste-bild{float:left;padding:2px}.mw-parser-output div.klappleiste-kopf{background:var(--dewiki-hintergrundfarbe5);color:var(--color-base,#202122);text-align:center;font-weight:bold}.mw-parser-output div.klappleiste.mw-collapsed .klappleiste-bild{display:none}.mw-parser-output div.klappleiste+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+link+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+link+link+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+link+style+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+style+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+style+style+div.klappleiste,.mw-parser-output div.klappleiste+style+link+div.klappleiste{margin-top:-1px}@media screen{html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .klappleiste-bild span[typeof="mw:File"]:not(.skin-invert-image) img{background-color:#c8ccd1}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .klappleiste-bild span[typeof="mw:File"]:not(.skin-invert-image) img{background-color:#c8ccd1}}


/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style>
<div class="klappleiste mw-collapsible navileiste navigation-not-searchable center" role="navigation">
<div class="klappleiste-kopf"><a href="Liste_der_r%C3%B6mischen_Legionen" title="Liste der römischen Legionen">Übersicht</a> der <a href="R%C3%B6mische_Legion" title="Römische Legion">römischen Legionen</a></div>
<div class="klappleiste-inhalt mw-collapsible-content">
<p><a href="Legio_I_Adiutrix" title="Legio I Adiutrix">I Adiutrix</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Armeniaca" title="Legio I Armeniaca">I Armeniaca</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Flavia_Constantia" title="Legio I Flavia Constantia">I Flavia Constantia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Flavia_Gallicana_Constantia" title="Legio I Flavia Gallicana Constantia">I Flavia Gallicana Constantia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Flavia_Pacis" title="Legio I Flavia Pacis">I Flavia Pacis</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Flavia_Martis" title="Legio I Flavia Martis">I Flavia Martis</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Germanica" title="Legio I Germanica">I Germanica (Augusta)</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Illyricorum" title="Legio I Illyricorum">I Illyricorum</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Iovia" title="Legio I Iovia">I Iovia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Italica" title="Legio I Italica">I Italica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Isaura_Sagittaria" title="Legio I Isaura Sagittaria">I Isaura Sagittaria</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Iulia_Alpina" title="Legio I Iulia Alpina">I Iulia Alpina</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Macriana_liberatrix" title="Legio I Macriana liberatrix">I Macriana liberatrix</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Martia" title="Legio I Martia">I Martia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Maximiana" title="Legio I Maximiana">I Maximiana</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Minervia" title="Legio I Minervia">I Minervia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Noricorum" title="Legio I Noricorum">I Noricorum</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Parthica" title="Legio I Parthica">I Parthica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Pontica" title="Legio I Pontica">I Pontica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_I_Valentiniana" title="Legio I Valentiniana">I Valentiniana</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_(Pompeius)" title="Legio II (Pompeius)">II (Pompeius)</a>&nbsp;|
<a class="mw-selflink selflink">II Adiutrix</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Armeniaca" title="Legio II Armeniaca">II Armeniaca</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Augusta" title="Legio II Augusta">II Augusta</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Brittannica" title="Legio II Brittannica">II Brittannica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Flavia_Constantia" title="Legio II Flavia Constantia">II Flavia Constantia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Flavia_Constantiniana" title="Legio II Flavia Constantiniana">II Flavia Constantiniana</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Flavia_Virtutis" title="Legio II Flavia Virtutis">II Flavia Virtutis</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Herculia" title="Legio II Herculia">II Herculia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Italica" title="Legio II Italica">II Italica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Iulia_Alpina" title="Legio II Iulia Alpina">II Iulia Alpina</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Isaura" title="Legio II Isaura">II Isaura</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Parthica" title="Legio II Parthica">II Parthica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Traiana_fortis" title="Legio II Traiana fortis">II Traiana fortis</a>&nbsp;|
<a href="Legio_II_Valentiniana" title="Legio II Valentiniana">II Valentiniana</a>&nbsp;|
<a href="Legio_III_Augusta" title="Legio III Augusta">III Augusta</a>&nbsp;|
<a href="Legio_III_Cyrenaica" title="Legio III Cyrenaica">III Cyrenaica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_III_Diocletiana" title="Legio III Diocletiana">III Diocletiana</a>&nbsp;|
<a href="Legio_III_Flavia_Salutis" title="Legio III Flavia Salutis">III Flavia Salutis</a>&nbsp;|
<a href="Legio_III_Gallica" title="Legio III Gallica">III Gallica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_III_Herculia" title="Legio III Herculia">III Herculia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_III_Isaura" title="Legio III Isaura">III Isaura</a>&nbsp;|
<a href="Legio_III_Italica" title="Legio III Italica">III Italica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_III_Iulia_Alpina" title="Legio III Iulia Alpina">III Iulia Alpina</a>&nbsp;|
<a href="Legio_III_Parthica" title="Legio III Parthica">III Parthica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_IIII_Flavia_Felix" title="Legio IIII Flavia Felix">IIII Flavia Felix</a>&nbsp;|
<a href="Legio_IIII_Italica" title="Legio IIII Italica">IIII Italica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_IIII_Macedonica" title="Legio IIII Macedonica">IIII Macedonica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_IIII_Martia" title="Legio IIII Martia">IIII Martia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_IIII_Parthica" title="Legio IIII Parthica">IIII Parthica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_IIII_Scythica" title="Legio IIII Scythica">IIII Scythica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_IIII_Sorana" title="Legio IIII Sorana">IIII Sorana</a>&nbsp;|
<a href="Legio_V_Alaudae" title="Legio V Alaudae">V Alaudae</a>&nbsp;|
<a href="Legio_V_Gallica" title="Legio V Gallica">V Gallica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_V_Iovia" title="Legio V Iovia">V Iovia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_V_Macedonica" title="Legio V Macedonica">V Macedonica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_V_Parthica" title="Legio V Parthica">V Parthica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_V_Urbana" title="Legio V Urbana">V Urbana</a>&nbsp;|
<a href="Legio_VI_Ferrata" title="Legio VI Ferrata">VI Ferrata</a>&nbsp;|
<a href="Legio_VI_Herculia" title="Legio VI Herculia">VI Herculia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_VI_Parthica" title="Legio VI Parthica">VI Parthica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_VI_Victrix" title="Legio VI Victrix">VI Victrix</a>&nbsp;|
<a href="Legio_VII_Claudia" title="Legio VII Claudia">VII Claudia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_VII_Gemina" title="Legio VII Gemina">VII Gemina (Hispana)</a>&nbsp;|
<a href="Legio_VIII_Augusta" title="Legio VIII Augusta">VIII Augusta (Gallica)</a>&nbsp;|
<a href="Legio_VIIII_Hispana" title="Legio VIIII Hispana">VIIII Hispana</a>&nbsp;|
<a href="Legio_X_Fretensis" title="Legio X Fretensis">X Fretensis</a>&nbsp;|
<a href="Legio_X_Gemina" title="Legio X Gemina">X Gemina</a>&nbsp;|
<a href="Legio_X_Veneria" title="Legio X Veneria">X Veneria</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XI_Claudia" title="Legio XI Claudia">XI Claudia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XII_Fulminata" title="Legio XII Fulminata">XII Fulminata</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XII_Victrix" title="Legio XII Victrix">XII Victrix</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XIII_Gemina" title="Legio XIII Gemina">XIII Gemina</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XIIII_Gemina" title="Legio XIIII Gemina">XIIII Gemina</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XV_Apollinaris" title="Legio XV Apollinaris">XV Apollinaris</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XV_Primigenia" title="Legio XV Primigenia">XV Primigenia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XVI_Flavia_Firma" title="Legio XVI Flavia Firma">XVI Flavia Firma</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XVI_Gallica" title="Legio XVI Gallica">XVI Gallica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XVII" title="Legio XVII">XVII</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XVIII" title="Legio XVIII">XVIII</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XIX" title="Legio XIX">XIX</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XX_Siciliana" title="Legio XX Siciliana">XX Siciliana</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XX_Valeria_Victrix" title="Legio XX Valeria Victrix">XX Valeria Victrix</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XXI_Rapax" title="Legio XXI Rapax">XXI Rapax</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XXII_Deiotariana" title="Legio XXII Deiotariana">XXII Deiotariana</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XXII_Primigenia" title="Legio XXII Primigenia">XXII Primigenia</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XXVIII" title="Legio XXVIII">XXVIII</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XXX_Classica" title="Legio XXX Classica">XXX Classica</a>&nbsp;|
<a href="Legio_XXX_Ulpia_Victrix" title="Legio XXX Ulpia Victrix">XXX Ulpia Victrix</a>&nbsp;|
<a href="Herkulianer" title="Herkulianer">Jovianer und Herkulianer</a>&nbsp;|
<a href="Marslegion" title="Marslegion">Martia</a>
</p><p>Legendär: <a href="Thebaische_Legion" title="Thebaische Legion">Thebaica</a>
</p>
</div></div>
<div class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1 navigation-not-searchable normdaten-typ-k" style="border-style: solid; border-width: 1px; clear: left; margin-bottom:1em; margin-top:1em; padding: 0.25em; overflow: hidden; word-break: break-word; word-wrap: break-word;" id="normdaten">
<div style="display: table-cell; vertical-align: middle; width: 100%;">
<div>
Normdaten&nbsp;(Körperschaft): <a href="Gemeinsame_Normdatei" title="Gemeinsame Normdatei">GND</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://d-nb.info/gnd/1163248452">1163248452</a></span> | <a href="Virtual_International_Authority_File" title="Virtual International Authority File">VIAF</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://viaf.org/viaf/9002153289899032770004/">9002153289899032770004</a></span> </div>
</div></div></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-05-28" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Legio_II_Adiutrix&amp;oldid=256432902">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>